Audacity’de bir söyleşinin önemli anları nasıl işaretlenir?
Bir söyleşiyi çözerken konuşmacının eski istasyonun adını söylediği yeri yeniden bulmanız gerekiyor. Dakikayı bir kâğıda yazmak o ana dönmeye yeter. Ancak aynı kayıttan daha sonra üç cümlelik bir alıntı seçecekseniz, nerede başlayıp nerede duracağınızı da bilmeniz gerekir. Audacity’de etiket izi bu iki işi aynı zaman çizelgesinde yapar. Söyleşiyi küçük ses dosyalarına bölmeden kendinize aranabilir bir dinleme dizini hazırlayabilirsiniz.
Bir anı mı, bir süreyi mi geri çağıracaksınız?
Konuşmacının istasyonun adını ilk söylediği an için bir nokta etiketi yeterlidir. Soruya verilen cevabın tamamı içinse başlangıcı ve sonu olan bir bölge etiketi daha kullanışlıdır. Noktayı bir kitabın ayracı gibi düşünebilirsiniz. Bölge ise hangi satırların okunacağını da belirtir. İki işaretin metni aynı olsa bile geri döndüğünüzde seçtikleri ses farklıdır.
Söyleşinin bir çalışma kopyasını Audacity’de açın. Kaydı dinlerken ilgilendiğiniz cümleyi bulup oynatmayı durdurun. Dalga biçiminde cümlenin başına tıklayın. Audacity 3.7’nin İngilizce arayüzünde Edit → Labels → Add Label at Selection komutunu seçin. Etikete “Eski istasyonun adı” yazın ve Enter’a basın. Komut, sesin altına metnin göründüğü ayrı bir iz ekler. Etiketin kendisi ses içermez.

Audacity kılavuzunda nokta etiketi tek zamanı, bölge etiketi iki uç arasındaki seçimi gösteriyor. Region and point labels — Audacity Manual contributors, CC BY 3.0.
İkinci denemede cevap başlarken ses izine tıklayıp son kelimeye kadar sürükleyin. Aynı komutu verdiğinizde etiket bu kez seçtiğiniz süreyi kapsar. “İstasyon binasının taşınması” gibi, birkaç gün sonra da anlam taşıyacak bir ad verin. Yalnız “önemli” yazarsanız dizinde birbirinden ayırt edemediğiniz çok sayıda işaret birikir.
Seçimin iki ucunu kulakla kontrol edin
Bölge etiketinin yazısına tıklayın ve seçilen kısmı dinleyin. İlk hece kesiliyorsa sol sınırı biraz geriye çekin. Son kelimeyi izleyen yeni soru da duyuluyorsa sağ sınırı kısaltın. Bu ayarı ses dalgasının ekrandaki en yüksek yerine göre yapmak yanıltabilir. Örneğin nefesin ardından alçak sesle başlayan bir kelime, cümlenin anlamı için gerekli olabilir. İşaretin doğruluğunu, seçimi yeniden çaldığınızda duyduklarınızla sınayın.
Aynı söyleşide konuşmacının bir yer adını iki farklı biçimde telaffuz ettiğini düşünün. İkisini tek bir uzun bölge içinde toplamak, aradaki dakikaları da her seferinde dinletir. Ayrı iki nokta koyup adlarına “ilk söyleyiş” ve “düzeltme” eklemek, bu sesleri peş peşe bulmayı kolaylaştırır. Tam cevabı gösteren bölge etiketi de kendi yerinde kalabilir.
Bir etiketin yerini doğru bulup adını yanlış yazdığınızda ses seçimini baştan yapmak gerekmez. Etiket metnine tıklayıp yazıyı düzeltebilirsiniz. Birkaç kaydı karşılaştırmak için etiket düzenleyicisini açtığınızda adları ve zamanları satırlar halinde görürsünüz. Diyelim ki iki ayrı cevap da “taşınma” diye işaretlendi. Birine “istasyonun taşınması”, ötekine “ailenin taşınması” adını verirseniz listeden seçim yaparken önce iki bölümü de dinlemeniz gerekmez.
Dizini bir başkasına verirken
Projeyi kaydettiğinizde etiket izi projeyle birlikte saklanır. Yalnız sesi dışa aktarıp gönderirseniz alıcı bu işaretleri göremez. Dizin de gerekiyorsa etiketleri ayrıca dışa aktarın. Audacity’nin düz metin biçiminde her kayıt, başlangıç zamanı, bitiş zamanı ve etiket yazısını içerir. Nokta etiketinde iki zaman aynıdır. Örneğin 92. saniyede başlayan ve 108. saniyede biten bir işaret, sesin on altı saniyesini kapsar.
Sekmeli metni bir tablo programında açarsanız her etiketi tek satırda görebilirsiniz. Etiketler konuşma dökümünün dizini olarak kullanılacaksa bu satırların yanına ayrı bir sütunda ilgili sayfa numarasını eklemek de mümkündür. Özgün etiket dosyasını yeniden içe aktarmak için ayrıca saklayın.
Alıcıya hangi ses sürümünün bu dizine karşılık geldiğini dosya adında belirtin. Baştaki on saniyelik sessizlik bir kopyada kesilmişse eski listedeki 92. saniye o kopyada başka bir ana denk gelir. Teslimden önce ses kopyasını yeni bir projede açıp etiket metnini içe aktarabilirsiniz. Başlardan bir nokta ile sonlara yakın bir bölgeyi dinlemek, doğru dosyaları eşleştirdiğinizi anlamak için somut bir denemedir.



